JEDRILICARSKE DISCIPLINE

E sada da nastavimo, kako smo već rekli jedrilice u principu nemaju motor, što znaći da jedrilice ne mogu samostalno polijetati i da za razliku od aviona koji koristi snagu motora za polijetanje, penjanje, letenje..., jedrilica zahvaljujući svojoj aerodinamičnosti, rasponu i korisnoj površini krila ostaje u zraku.

Za bez motorne jedrilice postoje dva načina za polijetanje: Šlep i Vitlo

Šlep jedrilice se izvodi na slijedeči način: Na repu aviona koji šlepa postoji kuka na koju se nakači sajla, dok se drugi kraj sajle nakači na kuku koja se nalazi na nosu jedrilice.
Pilot aviona započinje polijetanje, sajla se zateže i povlaći jedrilicu. Kad jedrilica dobije odgovarajuću brzinu koja je potrebna da se na krilima stvori dovoljan uzgon jedrilica odljepljuje od piste. Pilot aviona i dalje penje po školskom krugu šljepajući jedrilicu iza aviona. Kada dosegnu određenu sigurnosnu visinu pilot jedrilice vrši otkačinjanje sajle te jedrilica koja sad već ima dovoljnu brzinu i silu uzgona nastavlja samostalan let. Pilot aviona koji je vršio šlep ima dva načina za slijetanje:
- bez odbacivanja sajle ( Ovaj načini je u određenoj mjeri opasniji i od pilota aviona traži viši nivo iskustva. Problem je u tome što sajla visi iza aviona i postoji mogučnost da se sajla pri slijetanju zakači za neku prepreku, drvo, dalekovod i sl., te da ista pukne i da se ostatak sajle prebaci preko aviona i zapetlja u elisu...)
- sa odbacivanjem sajle prije slijetanja ( Pilot aviona u naletu iznad aerodroma ili druge dogovorene zone odbacuje sajlu i tek po tome ide na slijetanje)

Vitlo. Polijetanje uz pomoć vitla izgleda ovako: Vitlo se postavi na jednom kraju piste, a jedrilica na drugi kraj piste. Sajla sa vitla se dovuće do jedrilice i isto tako zakaći na nosu jedrilice. Zatim, sajla se počinje namotavati na vitlo vukući jedrilicu duž piste. Opet, kada dosegne odgovarajuću brzinu, tj. kada vazduh počne dovoljno velikom brzinom opstrujavati oko krila jedrilice, javlja se sila uzgona koja podiže jedrilicu u zrak. Pilot jedrilice pokušava dobiti što veću visinu, koja pri otkačivanju sajle iznosi otprilike 300 metara.

Što se tiće motornih jedrilica, to su obično jedrilica sa malim motrima koji su ugrađeni upravo iz razloga da jedrilica nebi trebala biti šlepana i polijetati uz pomoć vitla. Pilot motorne jedrilice koristi motor skoro pa samo pri polijetanju i dok ne popne na sigurnosnu visinu, a tada gasi motor i nastavlja sa letom zahvaljujući termici. Pilot motorne jedrilice može takođe koristiti motor u slučaju nekih vandrednih postupaka.

vrh strane

vrh strane

Klase jedrilica:

Jedrilice su prema svojim letačkim karakteristikama podeljene u sljedeće klase:

KLASA	OBJAŠNJENJE
Otvorena klasa Open Class	Bez ograničenja izuzev da težina ne smije prijeći 750 kg u poljetanju za jednosjede i 850 kg za dvosjede.
18 metarska klasa 18 met Class	Maksimalno dozvoljen raspon krila je 18 metara.
15 metarska klasa 15 met Class	Jedino ograničenje je maksimalno dozvoljen raspon krila 15 metara.
Standardna klasa Standard Class	Maksimalno dozvoljen raspon krila 15 metara. Nisu dozvoljeni flapsovi.
Klub klasa Club Class	Stare jedrilice, praktično sve vrste jedrilica. Nije dozvoljeno nošenje vode. Koristi se hendikep faktor.
Svetska klasa World Class	Posebno definisana jedrilica.

Svjetska i evropska prvenstva se održavaju u svim klasama.

vrh strane

Discipline: Zadaci na jedriličarskim takmičenjima - Postoje tri vrste zadataka:

- trkačke discipline (Racing Task)
- brzinske discipline (Speed Task)
- daljinske discipline (Distance Task)

Trkačke discipline(Racing Task): Pilot treba da obleti okretne tačke (da prođe kroz zone okretnih tačaka) koje se odrede za takmičarski dan. Okretne tačke obično formiraju trougao ili poligon čija je ukupna dužina stranica više od 150 kilometara. Bodovi se osvajaju na osnovu postignutih brzina za takmičare koji stignu na cilj odnosno na osnovu preletene razdaljine za takmičare koji ne stignu na cilj.

Brzinske discipline(Speed Task): Pilot treba da postigne najveću brzinu preleta leteći određeno vrijeme (minimum vremena). Minimalno vrijeme letenja utvrđuju sudije i obično se određuje na 2 do 4 sata u zavisnosti od meteoroloških uslova. Ako takmičar sleti prije nego što je ispunio minimum vremena letenja računa se kao da je letjo minimum vremena. Ako leti duže smatra se da je let završio na mjestu gdje je isteklo minimum vremena. Cilj je da pilot demonstrira da tri ili četiri sata može da leti sa velikom prosečnom brzinom.
Speed task - Assigned Areas, gdje je redosljed okretnih tačaka (OT) i definisanih prostora (DP) utvrđen od strane sudija.

Daljinska disciplinaj(Distance Task): Takmičar treba da preleti najveću razdaljinu u toku utvrđenog (maksimuma) vremena. Ako takmičar leti duže od utvrđenog maksimalnog vremena, smatra se da je sletio na mjestu gde mu je isteklo maksimalno dozvoljeno vrijeme. Bodovi se osvajaju samo na osnovu preletene razdaljine. Distance Task - Assigned Areas gde je redosled okretnih tačaka (OT) i definisanih prostora (DP) utvrđen od strane sudija.

Dokazi preletene rute- Preletena ruta se dokazuje Flajt rikorderom (Flight Recorder) čija je upotreba odobrena od strane Međunarodne jedriličarske komisije (IGC) FAI-a. Flajt rikorder je u osnovi GPS (Global Positioning Sistem) koji pamti vremena, geografske coordinate i visine na kojima se nalazi jedrilica svakih 10 ili 15 sekundi. Napravljen je tako da se podaci ne mogu menjati u toku leta. Na osnovu flajt rekordera sudijska komisija može da tačno utvrdi iznad koje tačke i na kojoj visini se jedrilica nalazila u bilo koje vrijeme tokom leta.

vrh strane

JEDRILIČARSKE DISCIPLINE

Klase jedrilica:

Discipline: Zadaci na jedriličarskim takmičenjima - Postoje tri vrste zadataka: