|
|
|
| ||
|
||
|
|
 |
Planinarstvo je za čoveka u današnjem vremenu najzdravija fizička aktivnost koja se odvija u prirodi. Termin planinarstvo je samo širi pojam za brojne aktivnosti i sportske discipline koje podpadaju pod planinarstvo, a to su: Razni izleti i ture na lako pristupačne planine (izletništvo), visokogorstvo, speleologiju (pećinarstvo), Gorska služba spasavanja (GSS), Vodička služba, orjentacija, turno-skijanje, tradicionalno planinarenje (planinarske transverzale), alpinizam i sportsko penjanje. Po međunarodnim tablicama iz planinarstva su proistekla
i tri sporta: Iz planinarskih aktivnosti su nastali jos neki sportovi: paraglajding, zmajarenje, brdski biciklizam, mountain bike. Ovi sportovi imaju nešto zajedničkog a to je odlazak u planinu da bi se mogao izvesti bar start. Dakle planinarstvo je samo širi pojam za brojne aktivnosti i sportske discipline koje su uredno razvrstane i potpuno se razlikuju jedna od druge. Izletništvo – podrazumjeva umjerene šetnje u veoma dostupnim djelovima prirode, veoma dobra podloga za sve ostale vidove planinarenja. Jednom riječju boravak u prirodi. Tradicionalno planinarenje – govorimo o usponima na planinske vrhove do 2000 mnv, obično se radi o stazama kroz šume, koje su tehnički apsolutno jednostavne za savladavanje i potpuno bezopasne, pod uslovom da čovčjek, misli svojom glavom. Često planinarske ture na nižim planinama i ne podrazumjevaju obavezan izlazak na najviši vrh određene planine. U nekim djelovima evrope se stoga razvija poseban oblik ovakvog planinarenje – LONG DISTANCE HIKING – koje podrazumjeva prelaske ekstremnih dužina, po terenima veoma male nadmorske visine. Često ovakve staze imaju takav oblik da se pravi visinska razlika i po nekoliko hiljada metara. Visokogorstvo – vrsta planinarenja koja podrazumjeva uspon na vrhove preko 2000 mnv. U tim uslovima stvari su bitno drugačije, staze do vrha mogu postati tehnički zahtevnije, mogu se nalaziti na mjestima koja i nisu baš tako bezbjedna, a meteo uslovi na ovim visinama mogu biti toliko promjenljivi i surovi da mogu postati i ozbiljna pretnja čovjeku. U zimskim uslovima na ovim visinama gotovo je obavezna planinarska oprema – dereze i cepin. Alpinizam
– krajnji oblik planinarenja (najveći stepen dostignuća
u planinarstvu), koji podrazumjeva uspone u suhoj i zaleđenoj stjeni
uz upotrebu dodatne opreme – boltova, ekspanzivnih klinova,
užadi, karabinere, sigurnosnih pojaseva....tada cilj polako prestaje
da bude – popeti se na vrh, a postaje popeti se na vrh težim,
i obično daleko opasnijim, putem. Bavljenje alpinizmom zahtjeva stalnu,
odličnu fizičku kondiciju, psihičku stabilnost, veliko iskustvo. Poznavanje
različitih tehnika penjanja sa težim elementima u suhoj stjeni i ledu
i drugih faktora neophodnih za sigurno i uspešno izvođenje penjačkog
uspona. Orjentaciono
trčanje (Orijentiring) je sport gde takmičar(ka) treba uz pomoć karte i kompasa
da za najkraće moguće vrijeme pronađe na nepoznatom terenu određeni
broj kontrolnih tačaka (kontrola) i to onim redosljedom kako je nacrtano
na karti. Cilj je najbrže obići cjelu stazu i pronaći sve kontrolne
tačke.Ovaj sport se može se upražnjavati rekreativno i takmičarski.
Takmičarske kategorije su od 10 godina pa sve do 65 i više. Za orijentiring se izradjuju posebne karte po međunarodnim standardima (ISOM) koje propisuje IOF (međunarodna orijentiring federacija). Postoje posebno obučeni stručnjaci koji su obučeni da vrše izradu ovakvih karata.
Ovakve karte mogu se izraditi u gradu (razne zelene površine kao što su na primjer parkovi), zatim na rubovima gradskih naselja, na planinama itd. Izrađuju se nekoliko mjeseci prije nego što če se održati takmičenje. Veoma su precizne jer su male razmjere (1:5000, 1:10000 ili 1:15000) i na njima je predstavljeno sve, čak i takvi detalji koji su veličine od npr. samo jednog metra. One moraju biti veoma precizne kako bi obezbjeđivale fer uslove za sve takmičare. Takođe simboli kojima se predstavlja teren standardizovani su i isti u cijelom svjetu (ISOM). Sportsko penjanje (Free climbing) je sport koji je proistekao iz alpinizma. Nastanku ovog atraktivnog sporta prethodio je period u kome su naajbolji alpinisti širom svjeta penjali veoma teške detalje u nekoj poznatoj ili manje znanoj stjeni (smjeru). Napredovanje prilikom penjanja u stjeni zasnivalo se na slobodnom penjanju i obilježilo je razdoblje kada su i največi tehnički problemi u stjeni (ranije nesaavladivi), ovakvom tehnikom penjanja postali rešivi. U slobodnom penjanju se isključivo koriste ruke i noge, dok se oprema (uže, klinovi, spitovi, karabineri, frendovi i ostala oprema) koristila samo za osiguranje ako bi došlo do pada. Ovakvo penjanje moguće je samo u suhoj stjeni. Potrebni su najidealniji uslovi. Do početka 90-tih godina u svjetu se penjalo u prirodnoj stjeni. Ubrzo je prirodni ambijent (stjena) zamenjen penjanjem na veštačkoj podlozi i dobijen je potpuni takmičarski karakter sa strogim pravilima podjednakim za sve učesnike. Ujedno, zamjenjen je i smisao penjanja. Cilj svih penjača koji su željeli takmičenje postao je sasvim drugačiji i umesto osvajanja vrhova u nekom planinskom masivu ili teške prirodne stjene sada se penju izuzetno teški detalji (plafoni, previsi, glatke ploče sa vrlo sitnim hvatištima) na veštačkim stjenama širom svjeta. Vrste takmicenja: TEŽINSKA – takmičenja su definisana
kao ona koja se penju na vođenje (sa takmičarem osiguranim odozdo)
gdje se svaki komplet kopća posebno u skladu sa pravilima takmičenja,
i gdje dostignuta visina (ili u slućaju traverze, plafona , mjeri
se najveća daljina u odnosu na osu smjera) određuje poziciju takmičara
u nekom drugom krugu takmičenja. Težinska i duel takmičenja mogu uključivati smjerove koja se savlađuju
na: Brzinska takmičenja uključuju smjerove koji se penju poslje demonstacije od strane ovlaščenog tehničkog sudije. |
 |
||||||
 |
|
 |
|
Udruženje ljubitelja ekstremnih sportova - EXTREME - Bosna i Hercegovina
|
|
|
Za sva pitanja, prijedloge i komentare u vezi sa
ovom  |
